Wijnreizen: zo bezoek je wijnhuizen, en wat je mag meenemen

Bij een wijnreis maakt één ding het grootste verschil: maak afspraken bij de wijnhuizen, ruim van tevoren en op werkdagen. Plan er niet te veel op een dag. Binnen de EU mag je voor eigen gebruik 90 liter wijn mee naar huis nemen. En het hoeft niet ver weg: alleen al in Nederland liggen zo’n tweehonderd wijngaarden.
wijnreis, wijnreis Frankrijk, wijnhuis bezoeken, wijn meenemen, Vignobles & Découvertes, wijngaarden Nederland

Een wijnreis klinkt als vanzelf: je rijdt naar een wijnstreek en stapt overal binnen. In de praktijk valt dat tegen. Veel wijnhuizen ontvangen alleen op afspraak, sommige helemaal niet, en wie zonder plan op zaterdag aanbelt, kan voor een dichte deur staan. Met een paar afspraken vooraf wordt het een heel andere reis.

Maak afspraken, en ruim van tevoren

In Champagne ontvangen de meeste huizen en wijnboeren geen bezoekers zonder afspraak, schrijft de Australische champagnekenner Tyson Stelzer in Decanter. Zijn advies: maak de afspraak ruim van tevoren, en boek in de zomer en de herfst ook je overnachting en de betere restaurants maanden vooruit. In Bordeaux is het niet anders. De bekende châteaux ontvangen niemand die zomaar langskomt, schrijft Wine Spectator; stuur een paar weken voor je reis een mail met je verzoek.

Ook bij een kleine wijnboer is een telefoontje of mail vooraf beleefd: je wordt beter ontvangen als je verwacht wordt, zegt Stelzer. Begin in het Frans, ook als je daarna in het Engels verder praat. Wie echt nieuwsgierig is naar de wijngaard en het maken van wijn, krijgt meer te zien dan wie alleen komt proeven, merkt Wine Spectator op.

Plan niet te veel op een dag

• Een of twee uur per bezoek. Reken op een rondleiding en een proeverij van een à twee uur.
• Hoogstens drie of vier per dag. In Bordeaux is één wijnhuis ’s ochtends en een of twee ’s middags al veel, omdat de bezoekuren beperkt zijn en de châteaux tussen de middag sluiten (Wine Spectator). In Champagne noemt Stelzer twee à drie grote huizen of drie à vier wijnboeren per dag een volle dag.
• Werkdagen. De meeste huizen in Champagne ontvangen alleen op werkdagen, en in Bordeaux zijn er maar weinig châteaux die in het weekend afspraken geven.
• Kleding. In de kelders van Champagne is het ongeveer 10 graden, en rondleidingen gaan te voet, soms over lange trappen. Neem een jas en goede schoenen mee.
• Rijden. Wie proeft, rijdt niet. Spuug uit, wissel af met wie rijdt, of laat je rijden.

Niet overal kun je kopen

Ga er niet vanzelf van uit dat je bij het wijnhuis flessen kunt kopen. Bij de grote châteaux in Bordeaux verkoopt bijna niemand wijn ter plaatse, omdat die via de handel gaat, schrijft Wine Spectator. Bordeaux en Saint-Émilion hebben wel veel goede wijnwinkels. Wil je kopen, vraag dan bij je afspraak of dat kan.

Hoe vind je goede adressen in Frankrijk

Frankrijk heeft sinds 2009 een officieel keurmerk voor wijntoerisme, Vignobles & Découvertes. Het wordt per streek voor drie jaar toegekend door de Franse ministers van Landbouw en Toerisme. Wijnhuizen, hotels en restaurants die het voeren, moeten voldoen aan eisen voor de ontvangst, ook in een andere taal dan het Frans, en voor kennis van wijn. Op de site France.fr staat een lijst van de bestemmingen met het keurmerk; daar vind je per streek overnachtingen, restaurants met wijn-spijsmenu’s en wijnhuizen met rondleidingen. Het aantal bestemmingen loopt op de pagina zelf uiteen, dus kijk naar de actuele lijst.

Wat je mee naar huis mag nemen

Wijn die je in een ander EU-land koopt, is daar al belast. Voor eigen gebruik mag je zonder extra belasting naar Nederland meenemen, volgens de Nederlandse overheid:

90 liter wijn is 120 flessen van 75 centiliter. Neem je meer mee, dan moet je bij de douane kunnen aantonen dat het voor eigen gebruik is, anders betaal je accijns. Deze richtwaarden komen uit de Europese regels; woon je in België, kijk dan bij de Belgische douane. Kom je van buiten de EU, bijvoorbeeld uit Zwitserland, dan is het veel minder: 4 liter wijn.

Dichter bij huis

Je hoeft niet naar Frankrijk voor een wijnreis. In Nederland liggen zo’n tweehonderd wijngaarden, en in Het Grote Nederlandse Wijnwandelboek van de ANWB staan 25 wandelingen langs wijngaarden (zie ons stuk over boeken voor wijnliefhebbers). Ook in België wordt wijn gemaakt die prijzen wint; welke wijngoederen dit jaar goud haalden, lees je in Beste Belgische wijnen 2026. Open dagen en proeverijen bij wijngaarden in beide landen staan in de wijnagenda.

Wat we aanraden

• Je eerste wijnreis. Kies één streek en maak drie of vier afspraken bij kleinere wijnboeren, verspreid over een paar werkdagen. Laat ruimte voor een wijnwinkel en een lange lunch.
• Een weekend. Ga naar een Nederlandse of Belgische wijngaard met een open dag of proeverij uit de agenda, of maak een van de wijnwandelingen. Dan maakt het niet uit dat het weekend is.
• Als cadeau. Een reis zelf geven is lastig, maar een bon voor een overnachting in een wijnstreek, samen met het wandelboek of een kaart van de streek, laat de ontvanger zelf plannen.

Bronnen

• Decanter, Tyson Stelzer, “Ten tips for visiting Champagne houses”, november 2017: decanter.com
• Wine Spectator, “Travel tip: how to visit a Bordeaux estate”, september 2011: winespectator.com
• France.fr, “The Vignobles & Découvertes label”: france.fr
• NederlandWereldwijd, “Alcohol meenemen naar Nederland”, bijgewerkt mei 2026: nederlandwereldwijd.nl; Your Europe (Europese Unie), alcohol, tabak en accijnzen: europa.eu
• ANWB, Het Grote Nederlandse Wijnwandelboek, Guido Derksen, 2022: bol.com