Oranje wijn en natuurwijn: twee verschillende dingen

Oranje wijn is witte wijn die op de schillen heeft gelegen, zoals rode wijn wordt gemaakt. Natuurwijn is wijn waarbij zo weinig mogelijk is ingegrepen. Een oranje wijn kan natuurwijn zijn, maar dat hoeft niet, en natuurwijn is in Nederland en België geen beschermde term.
oranje wijn, natuurwijn, schilcontact, qvevri, Georgische wijn, sulfiet

Er zit geen sinaasappel in oranje wijn, en het is ook geen rosé. De kleur komt van de schillen van witte druiven. Omdat oranje wijn vaak in dezelfde winkels en wijnbars staat als natuurwijn, worden de twee woorden door elkaar gebruikt. Toch gaan ze over iets anders: het ene over hoe de wijn gemaakt wordt, het andere over hoeveel de maker ingrijpt.

Wat oranje wijn is

Bij gewone witte wijn worden de druiven geperst en vergist alleen het sap. Bij oranje wijn blijven de schillen, en vaak ook de pitten, bij het sap liggen, zoals bij rode wijn. Daardoor krijgt de wijn een kleur van goud tot amber, en wat tannine: een licht drogend gevoel in de mond dat je vooral van rode wijn kent.

Sinds 2020 is er een internationale definitie. De OIV, de internationale organisatie voor wijnbouw, spreekt van “witte wijn met maceratie”. Die moet uitsluitend van witte druiven komen en minstens een maand met de schillen in contact zijn geweest. Volgens de OIV “kan” de wijn een oranje-amberkleur en een tannische smaak hebben, maar dat is geen eis. Niet elke wijn met de naam oranje wijn vertelt op het etiket hoe lang hij op de schil lag; vraag ernaar als je het wilt weten.

Georgië en de qvevri

De methode is heel oud. In Georgië vonden onderzoekers onder leiding van Patrick McGovern (Penn Museum) sporen van wijn in aardewerken kruiken uit ongeveer 6000 tot 5800 voor Christus, bij twee opgravingen zo’n 50 kilometer ten zuiden van Tbilisi. Dat bewijst dat er toen wijn werd gemaakt; of dat op de schillen gebeurde, zegt het onderzoek niet.

De traditionele Georgische manier staat sinds 2013 op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed. UNESCO beschrijft de qvevri als een eivormig aardewerken vat om wijn in te maken, te laten rijpen en te bewaren. Het sap gaat er samen met de schillen, steeltjes en pitten in. Daarna wordt het vat afgesloten en in de grond begraven, en de wijn vergist vijf tot zes maanden voor hij gedronken wordt.

Wie dat wil proeven: op 5 november schenkt de wijnmaakster van het Georgische Teliani Valley in Utrecht wijnen die in qvevri zijn gemaakt (Teliani proeverij, plek voor zestien mensen).

Wat natuurwijn is, en waarom dat lastig te zeggen is

Voor natuurwijn bestaat geen wettelijke definitie. “De term natuurwijn is niet beschermd; er bestaan geen harde regels over wanneer iets natuurwijn is”, schreef de Keuringsdienst van Waarde in 2025. Een producent mag het dus op elk etiket zetten.

Wat natuurwijn is, leggen verenigingen van producenten daarom zelf vast, elk met eigen regels. In Frankrijk richtten wijnmaker Jacques Carroget, advocaat Éric Morain en een aantal producenten in 2019 een vereniging op met een eigen keurmerk, Vin Méthode Nature. De Franse wet zegt zelf niets over natuurwijn. Een andere Franse vereniging, de AVN, staat in haar regels hoogstens 30 milligram sulfiet per liter toe voor rode wijn en 40 voor witte.

Sulfiet: wat de getallen zeggen

Sulfiet (zwaveldioxide) is een conserveermiddel dat in wijn wordt gebruikt, en het is het punt waarop natuurwijn het meest verschilt van gewone wijn. De Europese regels geven een duidelijk kader:

Voor wijn met 5 gram suiker per liter of meer liggen de maxima hoger. Ook een natuurwijn met weinig sulfiet kan dus boven de 10 milligram uitkomen en “bevat sulfieten” op het etiket hebben. Dat natuurwijn minder hoofdpijn of een lichtere kater geeft, wordt vaak gezegd. Onderzoek dat dat aantoont, hebben wij niet gevonden.

Oranje wijn uit Nederland en België

Je hoeft er niet voor naar Georgië. In België behaalden dit jaar twee oranje wijnen goud: Contrepoint 2023 van Vin de Liège en Farfalla 2025 van Wijngoed d’Hellekapelle (Beste Belgische wijnen 2026). In Nederland maakt Wijngoed Wolf een oranje wijn van souvignier gris en sauvignac, Oranje Boven. Die kostte in april 2025 17,95 euro bij Bob Wijn in Amsterdam, volgens het Engelstalige DutchNews. Daar noemde DutchNews ook een Georgische qvevri-wijn van Koncho (rkatsiteli, 17,95 euro bij Bilderdijk Wijnhuys in Amsterdam) en een Oostenrijkse oranje grüner veltliner van Winzer Krems bij Gall & Gall (11,29 euro).

Natuurwijn drinken kan in steeds meer wijnbars. In Amsterdam richt GlouGlou in De Pijp zich volledig op natuurwijn. In Rotterdam zetten Puck Kalkman en Nienke van der Neut met wijn- en kaasbar Juni in op natuurwijn (Dames achter wijnbar Juni). In Gent noemde het Belgische tijdschrift Elle in 2025 zeven natuurwijnbars, waaronder ONA, een van de eerste in de stad, met zo’n dertig wijnen per glas.

Wat we aanraden

• Je wilt oranje wijn leren kennen. Proef hem naast een gewone witte wijn van dezelfde druif, als je die kunt vinden. Dan proef je wat de schillen doen. Een Georgische qvevri-wijn laat de oudste vorm zien.
• Je zoekt natuurwijn. Ga niet op het woord op het etiket af. Vraag in de winkel of wijnbar hoe de wijn is gemaakt, of zoek naar het keurmerk van een vereniging.
• Je zoekt een cadeau. Een fles Nederlandse of Belgische oranje wijn is iets wat de ontvanger waarschijnlijk nog niet kent. Een avond bij een proeverij met de maker erbij is nog persoonlijker.

Bronnen

• OIV, resolutie OIV-ECO 647-2020, definitie “white wine with maceration”: oiv.int
• UNESCO, “Ancient Georgian traditional Qvevri wine-making method”, 2013: ich.unesco.org
• Penn Museum en PNAS, de oudste sporen van wijn in Georgië, november 2017: eurekalert.org
• Keuringsdienst van Waarde (KRO-NCRV), “Wat is oranje wijn?”, juli 2025: kro-ncrv.nl
• Que Choisir, “Vins nature: une charte qui mûrit”, april 2020: quechoisir.org; iDealwine over natuurwijn en de regels van de AVN: idealwine.net
• Verordening (EU) 1169/2011, bijlage II punt 12 (vermelding sulfiet): tekst; Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/934, bijlage I deel B (maximum sulfiet): tekst
• DutchNews, Vicky Hampton, “Toasting to oranjegekte with orange wine”, april 2025: dutchnews.nl
• The Infatuation over GlouGlou, december 2025: theinfatuation.com; Elle België, natuurwijnbars in Gent, juni 2025: elle.be