Wijnglazen kopen: welk glas heb je echt nodig?

Eén goed glas voor rood en wit is genoeg: een ruime kelk die naar boven smaller wordt, op een steel, en er weinig in schenken. Zo’n glas kost rond de 10 euro. Een apart glas voor elke druif is voor de meeste mensen niet nodig.
wijnglazen, Spiegelau, Schott Zwiesel, Zalto, Riedel, Royal Leerdam, champagneglazen, kristal, cadeau

Bijgewerkt in november 2026.

In dit artikel staan links naar bol. Koop je via zo'n link, dan krijgt Wijntijd een kleine vergoeding; voor jou verandert de prijs niet. Ons advies hangt daar niet van af. Hoe Wijntijd geld verdient

Wie naar wijnglazen zoekt, krijgt vooral winkels te zien: rijen glazen met een prijs en weinig uitleg. De vragen die ertoe doen blijven daardoor liggen. Maakt de vorm echt uit, wat betekent kristal, kan het in de vaatwasser, en hoeveel moet je uitgeven? Op alle vier is een redelijk precies antwoord te geven, en dat antwoord valt voor de portemonnee mee. Wie alleen wil weten wat wij zouden kopen:

Wat de vorm van het glas doet

Er is onderzoek naar gedaan, en het gaat over geur. In 2003 publiceerden Hummel en collega’s in het vakblad Appetite een proef met 181 mensen tussen 19 en 73 jaar. Ze proefden wijn uit drie glazen van verschillende vorm, met dezelfde hoogte en een vergelijkbare opening, zonder te weten of ze één of meer wijnen kregen. De vorm veranderde hoe ze de geur beoordeelden, en dat hing niet samen met hoe mooi ze het glas vonden. De onderzoekers formuleren het voorzichtig: de vorm “lijkt” de geurwaarneming te beïnvloeden.

Twaalf jaar later maakten onderzoekers van de Tokyo Medical and Dental University met een speciale camera zichtbaar hoe alcohol uit een glas verdampt. In een wijnglas met wijn van 13 graden ontstond een ring, met meer alcoholdamp langs de rand en minder in het midden. In een martiniglas en een recht glas zagen ze die ring niet, en ook niet bij warmere wijn. Dat laat zien wat er boven het glas gebeurt; het bewijst niet dat de wijn lekkerder smaakt.

Het principe is hetzelfde als bij het officiële proefglas. De internationale norm ISO 3591 uit 1977 beschrijft dat glas als een “langwerpig ei” op een steel. De opening is nauwer dan de bolling, zodat de geur zich verzamelt.

Wat er niet uit volgt, is dat elke druif een eigen glas nodig heeft. Dat idee komt van de glasmakers zelf. Volgens Riedel ontwierp Claus J. Riedel in 1958 de eerste collectie met een vorm per soort wijn. Onderzoek dat laat zien dat gewone drinkers het verschil merken tussen bijvoorbeeld een rieslingglas en een sauvignonglas, hebben wij niet gevonden.

Waarom er zo weinig in moet

De ruimte boven de wijn is waar de geur zich ophoopt. De ISO-norm schrijft voor het proefglas daarom 50 milliliter voor, met de uitleg dat er boven de vloeistof ruimte nodig is voor de geur. Riedel doet bij zijn grote glazen hetzelfde: bij het Veloce-glas voor cabernet en merlot noemt Riedel 125 milliliter als aanbevolen hoeveelheid. Vinoloog Ingrid Larmoyeur van het Wijninstituut zei het in het consumentenprogramma Kassa korter: “nooit helemaal volgooien!”

Kristallen wijnglazen: wat kristal betekent

“Kristal” is in de Europese Unie geen vrij woord. Een oude Europese richtlijn (69/493/EEG) onderscheidt vier soorten. Volloodkristal bevat minstens 30 procent loodoxide en loodkristal minstens 24 procent. Voor de twee lichtere soorten is genoeg dat een paar metaaloxiden samen minstens 10 procent uitmaken, en daar mag zink, barium of kalium in plaats van lood bij zijn. Daar hoeft dus geen lood in te zitten. De ISO-norm noemt die lichtere soort geschikt voor het officiële proefglas.

Het woord kristal op een doos zegt dus weinig over wat er in het glas zit. Of een glas lood bevat, staat niet altijd op de productpagina. Wil je het zeker weten, kijk dan op de verpakking of vraag het de verkoper.

Kunnen wijnglazen in de vaatwasser?

Steeds vaker wel. Volgens de productgegevens bij bol kunnen alle glazen die we hieronder noemen in de vaatwasser, ook het handgeblazen glas van Zalto. Schott Zwiesel maakt de Fortissimo-serie van Tritan-kristalglas, dat volgens de fabrikant extra sterk is. Wie twijfelt, wast de dunste glazen met de hand: een glas dat in de machine tegen een ander glas tikt, overleeft dat niet altijd.

Welk glas koop je?

• Eén soort glas voor alles. Een glas met een ruime kelk die naar boven smaller wordt, een dunne rand en een steel. Daarin kun je rood en wit schenken. Larmoyeur raadt aan te beginnen met een standaardglas voor rood en wit, en eventueel champagneglazen.
• Je drinkt vooral rood. Zet er een groter glas naast. “Een groot glas is dan heel fijn”, zegt Larmoyeur.
• Je wilt een glas per druif. Dat is een tweede stap, voor wie al veel proeft en het verschil zelf wil uitzoeken. Begin er niet mee.

Larmoyeur noemt ongeveer 10 euro voor een goed kristallen glas, zoveel als een goede fles kost. Ze noemt de merken Riedel, Spiegelau, Schott Zwiesel en het Nederlandse Royal Leerdam, met Zalto als duurder alternatief. Glazen van een paar euro bij Hema, Action of Ikea raadt ze af. Uit die merken kozen wij per situatie één glas, op vorm en op wat de fabrikant en bol erover vermelden. We hebben ze niet zelf getest.

Schott Zwiesel en Royal Leerdam: één glas voor rood en wit

Voor wie één soort glas wil, zijn dit de twee die we zouden nemen. Schott Zwiesel Fortissimo is machinaal gemaakt, sterk en vaatwasserbestendig, met de ruime kelk die naar boven smaller wordt. Royal Leerdam is het Nederlandse merk dat Larmoyeur noemt; de L’Esprit du Vin-serie heeft dezelfde vorm, in een doos van zes.

Spiegelau of Riedel: een groot glas voor rood

Wie vooral rood drinkt, heeft plezier van een groter glas met veel ruimte boven de wijn. Het bourgogneglas uit de Authentis-serie van Spiegelau is daar ruim voor. De Veritas-serie van Riedel is volgens Riedel extra dun en licht, maar machinaal gemaakt; per glas is hij een stuk duurder. Zoek je op Riedel, typ dan “Riedel wijnglazen”: op “Riedel” alleen geeft Google in Nederland vooral de frisdrank van die naam.

Zalto: als je iets bijzonders wilt geven

Zalto maakt heel dunne, handgeblazen glazen. Het universele glas is volgens de maker bedoeld voor rood en wit, net als ons advies hierboven. Het is een luxe om te geven, geen noodzaak: voor de geur maakt de vorm het verschil, en die vorm heeft een veel goedkoper glas ook.

Champagneglazen: liever een tulp dan een fluit

Om dezelfde reden als bij wijn: een glas met een ruimere kelk die naar boven smaller wordt, houdt de geur bij elkaar. Een smalle fluit laat daar weinig ruimte voor, en een platte coupe helemaal niet. Wie geen apart champagneglas wil, kan mousserende wijn ook uit het gewone wijnglas drinken.

Voordelig allround

Schott Zwiesel Fortissimo, 4 glazen

Ruime kelk die naar boven smaller wordt, sterk glas dat in de vaatwasser kan.

€ 17,99 ★ 4,5 (33) Op voorraad

Bekijk op bol

affiliatelink

Nederlands allround

Royal Leerdam L'Esprit du Vin, 6 glazen

Van het Nederlandse merk dat de vinoloog noemt; één glas voor rood en wit.

€ 30,99 ★ 4,5 (4) Op voorraad

Bekijk op bol

affiliatelink

Groot glas voor rood

Spiegelau Authentis Bourgogne, 4 glazen

Veel ruimte boven de wijn, voor wie vooral rood drinkt.

€ 29,30 ★ 5,0 (5) Op voorraad

Bekijk op bol

affiliatelink

Groot rood, duurder

Riedel Veritas Cabernet/Merlot, 2 glazen

Dun en licht glas van het bekendste merk; per glas een stuk duurder.

€ 59,90 ★ 4,7 (3) Op voorraad

Bekijk op bol

affiliatelink

Bijzonder cadeau

Zalto Universeel, 2 glazen

Heel dun en licht. Een luxe om te geven, geen noodzaak.

€ 97,00 ★ 5,0 (1) Op voorraad

Bekijk op bol

affiliatelink

Voor bubbels

Spiegelau Lifestyle champagneglas, 4 glazen

Een tulp in plaats van een smalle fluit, zodat de geur in het glas blijft.

€ 20,00 ★ 4,0 (4) Op voorraad

Bekijk op bol

affiliatelink

De glazen naast elkaar

Inhoud, hoogte en de andere gegevens komen uit de productgegevens bij bol; de prijs is die van bol op het moment van bijwerken.

Wijnglazen als cadeau

Twee glazen is een cadeau voor een stel, vier of zes voor wie vaak gasten heeft. Geef liever twee goede glazen dan zes verschillende vormen die in de kast blijven staan. Wil je er iets bij doen: een fles die je zelf lekker vindt, of een proeverij uit de wijnagenda. Meer ideeën staan bij de cadeautips, zoals een karaf.

Zelf het verschil proeven

Wie wil weten of het verschil voor hem of haar groot is, kan het thuis testen: dezelfde wijn in een gewoon waterglas en in een wijnglas, naast elkaar. Of ga naar een proeverij: in de wijnagenda staan proeverijen in Nederland en België.

Veelgestelde vragen

Kun je rode en witte wijn uit hetzelfde glas drinken?
Ja. Een glas met een ruime kelk die naar boven smaller wordt, werkt voor beide. Een apart glas per soort is een keuze, geen noodzaak.

Wat is het verschil tussen kristal en glas?
In de EU mag glas “kristal” heten als er genoeg metaaloxiden in zitten. Dat hoeft geen lood te zijn: bij de lichtere soorten mag het ook zink, barium of kalium zijn.

Kunnen wijnglazen in de vaatwasser?
Veel wel, ook dure. Kijk naar wat de fabrikant zegt; voor de glazen in dit artikel staat het bij bol in de productgegevens.

Hoeveel wijn schenk je in een glas?
Weinig. De officiële proefnorm gebruikt 50 milliliter, Riedel noemt 125 milliliter voor zijn grote rode-wijnglas.

Hoeveel moet een goed wijnglas kosten?
Rond de 10 euro per glas volgens vinoloog Ingrid Larmoyeur. Duurder kan; dat betaal je vooral voor dunner glas en handwerk. Onderzoek dat laat zien dat zo’n glas de geur beter maakt dan een goed glas van dezelfde vorm, hebben we niet gevonden.

Bronnen

• Hummel, Delwiche, Schmidt en Hüttenbrink, “Effects of the form of glasses on the perception of wine flavors: a study in untrained subjects”, Appetite 41(2), 2003, blz. 197-202: samenvatting op PubMed
• Jennifer Newton, “Wine snobs are right: glass shape does affect flavor”, Scientific American en Chemistry World, april 2015: scientificamerican.com
• ISO 3591:1977, Sensory analysis, apparatus, wine-tasting glass: inzage via iTeh
• Richtlijn 69/493/EEG over kristalglas, bijlage I: tekst
• Riedel, Veloce cabernet/merlot, productgegevens: riedel.com; Sommeliers-serie: riedel.com
• Schott Zwiesel, Fortissimo-serie: zwiesel-glas.com
• Productgegevens (inhoud, hoogte, vaatwasser, handgeblazen) van de genoemde glazen: bol, november 2026
• Kassa (BNNVARA), “Goede wijnglazen: zo kies je het juiste wijnglas voor de juiste wijn”, met Ingrid Larmoyeur: bnnvara.nl